Наполеоны æфсад Португали куы баистой, португайлаг къарол Жуан VI йæ бинонтимæ ралыгъди Бразилимæ — уæды Португалийы ахсджиагдæр колонимæ.

Къарол Жуан царди Рио-де-Жанейройы 1821-æм азы онг. Уыцы рæстæг уый йæхæдæг Бразилийы статус фæбæрзонддæр кодта — йæ къаролады ног ном сси Португали, Бразили æмæ Альгаврæйы Иугонд Къаролад (1815). Жуан VI Лиссабонмæ куы цыди, уæд йæ фæстæ ныууагъта йæ фырт Педруйы — уый сси Бразилийы вице-къарол регент.

Уыцы иу аз Португалийы парламент, Бразилийы статус ногæй фæныллæгдæр уа æмæ йæ автономи аиуварс уа, ахæм уынаффæ рахæста. Португалийæ Бразилимæ æрбацыдысты æфсæддонтæ уыцы уынаффæ сæххæст кæнынæн. Бразилийы цæрджытæ растадысты, уыцы растадæн разамынд лæвæрдта регент Педру йæхæдæг — Португалийы парламентмæ уый ныффыста, адæм мæ курынц сæрибарыл тох кæнын, зæгъгæ.

1822-æм азы 12 октябры фехъусын кодтой, дон Педру Бразилийы фыццаг император кæй сси, уый. Йæ коронаци уыдис уыцы иу азы 1 декабры. Португали йæ кæддæры колонийы хæдбардзинадыл сразы æрмæст 1825-æм азы.

Бразилийы импери уыдис, цагъарад чи аивта, Америкæйы фæстаг ахæм паддзахад. Цагъарад аивыны тыххæй закъон зындгонд сси куыд Сыгъзæрин закъон, уый скуыста 1888-æм азы. Уый фæстæ импери бирæ нæ бафæрæзта — æмæ 1889-æм азы император йæ тронæй аппæрст æрцыд, Бразили сси республикæ.

Ныртæккæ Федеративон Республикæ Бразили (порт. República Federativa do Brasil) у Хуссар Америкæйы стырдæр паддзахад, дунейы фæндзæм стырдæр паддзахад (куыд фæзуатмæ гæсгæ, афтæ йæ цæрджыты нымæцмæ гæсгæ дæр).